Het gebeurde bij de Sneekweek. Syb van der Ploeg had als solozanger zijn nieuwe repertoire vertolkt. De oogst was een dun applausje. ,,Daarna liep ik naar het volgende podium, waar een coverband onze oude Kast-hits speelde. Het publiek brulde mee. Iedereen ging uit zijn dak. Toen dacht ik: 'Hé, hier doe ik iets verkeerd.'' De Kast is dus weer bij elkaar. Het verschil met toen? ,,Nu moeten we niks meer. We wíllen alleen nog graag.''

Hou maar op over wat er allemaal is gebeurd. ,,Van grote roem tot mislukking, van miljonair tot faillissement. Ik heb van alles mogen proeven'', vertelt Syb van der Ploeg. ,,Er was een tijd dat ik in een villa woonde, maar later zat ik in een caravan, midden in de winter.''
Hij vertelt zijn verhaal bij de oefenruimte van zijn band: een oude werkplaats in een dorpje bij Leeuwarden. Kijk, daarboven heeft hij ook nog gewoond, toen het allemaal mis ging. Wát er mis ging, is het traditionele verhaal van roem, vergankelijkheid, geld en graaiers. ,,We begonnen als enthousiaste jongens die alleen maar samen wilden spelen. Muziek is toch vooral delen: samen liedjes maken, samen liedjes brengen en de emoties daarin samen voelen met je publiek. Met het succes werd alles maar groter en groter. Dat trok mensen aan die geld aan ons wilden verdienen. Zakentypes die dachten in cijfers en bedragen. In feite stonden ze ver van het creatieve en muzikale gevoelsleven van onze band. Toen we erachter kwamen dat dat niet goed ging, was het al te laat.''
,,In 2001 hadden we alles gedaan wat je op muzikaal gebied in Nederland kunt bereiken. Iedere jaar een cd, de stadionconcerten, theatertours en een kast vol prijzen. Het leek wel een wedstrijd. Alles werd steeds maar meer en meer. Maar intussen slokte De Kast al onze tijd en energie op. Om onszelf weer op te laden, wilden we een jaar rust houden. “’s Middags hakten ze de knoop door, ’s avonds kregen ze een gouden harp, dé onderscheiding voor succes in Nederlandse muziek.

 

Vriendschappen
Na dat eerbetoon werd het niet meer wat het was. De koek was op. Tijd voor verandering. Samen met drummer Nico Outhuijse stapte Syb uit de band die hem groot maakte. Ze begonnen de Engelstallige rockband Spanner, waarmee ze door Duitsland toerden. ,,De recensies waren goed en het publiek was enthousiast. Maar uiteindelijk moest er toch geld bij.“ En dat geld had hij hard nodig, want er kwamen claims van de voormalige manager van De Kast, die meende dat hij nog heel wat tegoed had.
Vriendschappen kwamen onder druk te staan. De kameraden van voorheen groeiden uit elkaar. ,,Niet door onszelf, maar door druk van buiten.” Rechtzaken en juridisch gedoe verdrongen creativiteit. ,,Als ik mijn teksten uit die tijd nu beluister, denk ik: je schreeuwt heel wat van je af. Wat een getergdheid.”
Thuis kreeg hij klap op klap. De tweeling die Syb en zijn vriendin verwachten kwam levenloos ter wereld. Een paar jaar later liep hun relatie stuk. Syb verkende zijwegen buiten de popmuziek: hij speelde in musicals en theatervoorstellingen. Rollen waarin hij zich niet altijd thuis voelde. Hoe meer het houvast onder zijn voeten wegzakte, hoe sterker de heimwee groeide: een ouderwets verlangen naar de veiligheid en de sfeer van De Kast.
Dat voorval in Sneek zette een knop om, bij hem van binnen. ,,Als het publiek harder klapt voor een coverband die je oude hits speelt dan voor het nieuwe werk dat je zelf brengt, wordt het tijd om eens goed na te denken. “

 

Bitterballen
Veel bedenktijd had hij niet nodig. ,,Ik zat in die caravan en het was moeilijk om rond te komen. Het werd gewoon tijd om weer op een gezellige manier wat geld te verdienen.” Dus kort daarna belde hij de jongens van de band weer op. ,,Ik zei: ik wil praten, ik heb een idee.” Het was snel rond: ,,Bij een goed gesprek zaten we zó weer op dezelfde golflengte.” Wat was er nodig om de mannen weer op één lijn te krijgen? ,,Een paar schalen bitterballen en veel muziek. Zodra we weer met elkaar speelden, was het oude herkenbare geluid terug.”
Een stevig gesprek heelde oude wonden van gevoeligheid. ,,Er was even tijd nodig om de ego’s tot rust te laten komen. Ook dat van mij. Ik moest mezelf re-setten. Toen we als jonge beginners ons publiek veroverden, leken succes en applaus het belangrijkste. In die tijd wilde ik bijvoorbeeld graag laten zien dat ik de schrijver was, van veel liedjes. Dus mijn naam moest erbij, op de cd-hoes. Nu weet ik dat de beste liedjes ontstaan door een groepsproces. En dat ik mezelf niet zo op de borst hoef te kloppen voor wat ik doe en kan. Ik heb prestige ingeruild voor innerlijk genieten.
Kennelijk moet je klappen krijgen om te beseffen dat je zelf niet zo belangrijk bent maar dat het om samenwerking en vertrouwen gaat. We zijn samen door de tijd gegaan en die tijd heeft ons veranderd.“

 

Liefde
Op hun nieuwe cd keren de mannen van De Kast daarom terug naar de basis: de liefde. ,,Bij het schrijven van de liedjes maken we eerst de muziek. De melodie is de leidraad om het gevoel voor de tekst op te roepen.” Zo ontstond ‘Welkom Thuis’, de titelsong van de cd die hun comeback markeert. Met zinnen als: We doen het licht weer aan, omdat het bloed kruipt waar het niet kan gaan. En omdat ik jou hier weer zie staan. ,,Bij ieder woord dat we nu schrijven, voel je een nieuwe positieve golf. In iedere zin schuilt de hunkering en de gretigheid. Het feest is terug.”
Ze pakken het zakelijk ook anders aan. Geen gemeenschappelijke bv meer, maar allemaal hun eigen eenmanszaak. Bedrijfjes die samenwerken in De Kast. Verder hebben ze allemaal hun eigen werk: als muziekleraar, als liedjesschrijver of producer, zodat ze ook niet meer afhankelijk zijn van Kast-successen. Druk van buiten duwen ze af. Geen managers over de vloer en geen marketingbobo’s met vette facturen. Nee, hun nieuwe cd geven ze uit in eigen beheer. ,,Het moet niet meer, het mág. We spelen nu niet omdat een volle concertagenda ons dwingt, maar omdat we er zin in hebben.”
Goed, hij wil ook graag weer wat verdienen, maar hij hecht nu meer aan de harmonie en de creativiteit binnen de band dan aan de centen. ,,Ik hoef niet tien keer per jaar met vakantie. Dure meubelen of luxe spullen, heb ik niks mee. Bij mij in huis kun je voor geen honderd euro kapot schoppen. Alleen aan sporten geef ik geld uit. Ik heb dezelfde schaatsen als Sven Kramer.”

 

Meisjes
Het publiek omarmt De Kast weer als vanouds, verteld de zanger. ,,In onze begintijd waren er veel meisjes bij van veertien, vijftien jaar. Die zijn gewoon met ons meegegroeid.” Ook op het Syb-genootschap, een vaste kern van tweehonderd dames die hem al jaren volgt, kan hij onvoorwaardelijk rekenen. De vraag naar het genre van De Kast, is onverminderd groot, schetst hij. ,,Het is toch tekenend dat het publiek nog altijd massaal toestroomt bij concerten van De Dijk en Van Dik Hout? In dat rijtje horen wij ook thuis. Daarbij geeft de populariteit van Nick & Simon aan dat er bij een jong publiek grote behoefte is aan Nederlandstalig werk met een positief gevoel.”
Bij de reünieconcerten zag hij vooral de vaste schare fans terug. De trouwe aanhang die De Kast omhelst omdat ze zich herkent in de teksten én in het verhaal van de mannen achter de schermen. ,,Alles wat we meemaken, laat zien dat we ook maar gewone mensen zijn. In iedere zin die ik zing, verwoord ik het eelt op mijn ziel. Andere ontlenen daar troost aan. Eigenlijk is dat de beste reden om samen verder te gaan.”

Bron: www.magazine-vrij.nl